چگونه در داستان‌های پلیسی-جنایی، مخاطب را همگام با کارآگاه نگه داریم؟

سینماپرس: حسن هدایت، نویسنده سریال «کارآگاه علوی ۳»، سریالونگی ایجاد تعلیق و همراهی مخاطب در ژانرهای مختلف، به‌ویژه پلیسی-جنایی، توضیحاتی ارائه کرد.

به گزارش سینماپرس، هدایت در پاسخ به این سوال که چه عواملی به افزایش تعلیق و معما در فیلمنامه‌های پلیسی-جنایی کمک می‌کند تا مخاطب زودتر از داستان به سرنخ‌ها نرسد، اظهار داشت: تعلیق یک اصل اساسی در داستان‌نویسی است و مختص ژانر پلیسی نیست. در هر داستانی، از عاطفی و عاشقانه گرفتفیلمتماعی، اگر عنصر تعلیق وجود نداشته باشد، نمی‌توان مخاطب را انشا باز جذب کرد. همواره باید عاملی برای تحریک کنجکاوی مخاطب وجود داشته باشد تا او داستان را دنبال کند.

این نویسنده بر اهمیت تعلیق قوی در سریال‌های پلیسی تأکید کرد و افزود: در سریال‌های پلیسی، جنایی و دلهره‌آور، تعلیق باید قوی‌تر باشد. یعنی مخاطب باید قدم به قدم با کارآگاه پیش برود، کنجکاو شود، حدس‌های مختلف بزند و از نظر ذهنی درگیر شود تا به کشف حقیقت برسد. اگر یک اثر پلیسی نتواند این تعلیق را به خوبی ایجاد کند، مخاطب از کارآگاه جلو می‌افتد. در نتیجه، علاقه او به پیگیری داستان کاهش می‌یابد؛ زیرا هم زودتر از موعد نتیجه را حدس زده و هم ممکن است کارآگاه را بی‌هوش تصور کند، چرا که خودش از او پیشی گرفته است!

وی با بیان اینکه فیلمنامه‌نویسان ژانر پلیسی همیشه باید یک گام از مخاطب جلوتر باشند، اضافه کرد: اگر مخاطب از روند داستان جلو بزند، اثر بی‌رمق می‌شود. من همیشه در کارهای پلیسی، به‌ویژه معمایی، تلاش می‌کنم تا حد امکان مخاطب نتواند حدس صحیح بزند و حدس‌های او را به گونه‌ای خنثی کنم. البته برخی مخاطبان بسیار باهوش هستند و تجربه زیادی در تماشای این نوع فیلم‌ها دارند که ممکن است حدس‌های درستی بزنند. اما به طور کلی، در ژانر معمایی باید همواره یک گام جلوتر از مخاطب بود. اگر مخاطب با فیلمنامه همراه نشود، علاقه‌اش به داستان کم می‌شود.

نویسنده سریال «کارآگاه علوی» به عوامل جذب مخاطب به داستان اشاره کرد و گفت: باید داستان را به نحوی پیش برد که هم مخاطب نتواند آن را حدس بزند و هم احساس نکند از کارآگاه عقب‌تر است؛ او باید تصور کند که می‌تواند همگام با کارآگاه پیش برود. در این صورت، علاقه او افزایش می‌یابد. ممکن است مخاطب در پایان فیلم حدس‌هایی بزند که رضایت‌بخش باشد، زیرا احساس می‌کند اطلاعات زیادی به دست آورده که همه آنها صحیح بوده‌اند.

هدایت در پاسخ به این سوال که آیا تمامی پرونده‌های «کارآگاه علوی ۳» مضامین سیاسی دارند، گفت: خیر، عمدتاً سیاسی نیستند. اما ممکن است در حین بازنویسی تغییراتی در این زمینه ایجاد شده باشد. من پرونده‌های مختلفی را بررسی کرده‌ام که بخشی از آنها با اوضاع روز آن دوران ارتباط پیدا می‌کند.

وی در پاسخ به این پرسش که بر اساس دسترسی‌اش به منابع بایگانی شهربانی، نسبت وقوع جرم و جنایت آن دوران با زمان حال چگونه بود، توضیح داد: جرم و جنایات آن دوران به مراتب کمتر از عصر مدرن است. این در حالی است که بسیاری از پرونده‌های این دوره علنی نمی‌شوند. با این حال، با گذشت زمان و مراجعه به بایگانی‌ها می‌توان از وقوع چنین اتفاقاتی مطلع شد. بیشتر وقایع جنایی معروف در دوران خودشان مطرح نشده و بعدها منتشر شده‌اند.